Dolar 18,6336
Euro 19,4066
Altın 1.051,84
BİST 4.874,34
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 12°C
Çok Bulutlu
İstanbul
12°C
Çok Bulutlu
Paz 14°C
Pts 15°C
Sal 14°C
Çar 15°C

Adnan Menderes kimdir

Adnan Menderes kimdir Demokrat Parti’nin kurucusu, 27 Mayıs Darbesi sonucu iki bakanıyla birlikte idam edilen Başbakan Adnan Menderes’in …

A+
A-
21.11.2022
15
ABONE OL
Adnan Menderes kimdir

Adnan Menderes kimdir

Demokrat Parti’nin kurucusu, 27 Mayıs Darbesi sonucu iki bakanıyla birlikte idam edilen Başbakan Adnan Menderes’in hayat hikayesidir.

Aydın’da doğan Adnan Menderes varlıklı bir ailenin oğlu olarak doğdu. CHP’de yıllarca siyaset yapan Menderes arkadaşlarıyla birlikte Demokrat Parti’yi (DP) kurdu.

Sloganları ise şuydu: “Yeter söz milletin.”

10 yıl kesintisiz Başbakanlık yapan Adnan Menderes ülkeyi kısa sürede düzlüğe çıkarttı ve Türkiye demokrasiyle tanıştı. 1946 yılında Türkiye’nin çok partili hayata geçmesiyle birlikte Demokrat Parti de bu oluşumda yer alarak Türk siyasi hayatına girmiş oldu.

Celal Bayar, Refik Koraltan, Adnan Menderes ve Fuar Köprülü’den oluşan ve Türk siyasi hayatına “dörlü takrir” olarak geçen bu isimler bir araya gelerek DP’yi kurdular.

1950 genel seçimlerinde iktidara gelen DP, kısa sürede pek çok alanda yenilikler yaptı. Ekonomiden, sosyal hayata kadar Türkiye’nin refah seviyesini yükselten DP iktidarının cumhurbaşkanı ise Celal Bayar oldu.

Türkiye tarihinde emir komuta zinciri içerisinde yapılan ilk darbe olan 27 Mayıs Darbesi ile iktidardan indirilen Adnan Menderes uzun yargılamalardan sonra 17 Eylül 1961’de Dış İşleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan ile birlikte idam edildiler.

Türk siyasi hayatında derin izler bırakan Adnan Menderes’in hayat hikayesi…

Adnan Menderes, 1899 yılında Aydın’da doğdu. Babası İzmirli Katipzade İbrahim Ethem Bey, annesi Aydınlı Hacı Alipaşazadeler’den Tevfika Hanım’dır. Anne ve babasını küçük yaşta kaybetti. Onu anneannesi büyüttü.

Tahsil hayatına, İzmir İttihat ve Terakki Mektebi’nde başladı. Kızılçulu Amerikan Koleji’nde okurken, misyonerlerle başı derde girdi. Çeşitli mercilere müracaat etti. Müracaat ettiği makamların birinin başında, Celal Bayar vardı. Bayar’la böyle tanışmış oldu.

Menderes, Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Birinci Dünya Savaşı sırısında yedeksubay olarak askerliğini yaptı. Aydın’da bazı arkadaşlarıyla birlikte, Ayyıldız Çetesi’ni kurdu. Daha sonra Söke’de, Piyade Alay Yaveri olarak, savaşa katıldı.

1946’da Demokrat Parti’yi kurdu

Bu parti kapatılınca, CHP’ye girdi. 1931 yılında, bu partiden, Aydın milletvekili seçildi. 1945 senesine kadar, TBMM’de komisyon raportörlüğü yaptı. O yıl Saracoğlu Hükümeti’nin gündeme getirdiği Toprak Kanunu tasarısını şiddetle tenkit ederek, komisyondan istifa etti.

CHP’den ihraç edildiler

Bunun üzerine Celal Bayar da hem partiden hem de milletvekilliğinden istifa etti. Bu hareketler, Demokrat Parti’nin 7 Ocak 1946’da kurulmasına sebep oldu.

Tek başına iktidar oldu

1946 seçimlerinde, Demokrat Parti’den Kütahya milletvekili seçildi. Celal Bayar’dan sonra, partide ikinci adam durumuna geldi. 14 Mayıs 1950 seçimlerinde, DP, oyların 53,5’ini alarak iktidar oldu.

On senelik DP iktidarının, tek başbakanı oldu ve o döneme damgasını vurdu. İktidarı zamanında, 5 hükümet kurdu.

Bu on senelik zaman içinde, Türkiye’nin iç ve dış siyasetinde büyük gelişmeler oldu. Sanayileşme ve şehirleşme hamlesi başladı. Köye makine girdi. Ulaşım, enerji, eğitim, sağlık, sigorta ve bankacılık yeniden başladı.

27 Mayıs Darbesi

Türkiye kalkınma kavramıyla tanıştı. 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan askeri darbeyle, iktidardan indirildi. Yassıada’ya hapsedildi. Milli Birlik Komitesi tarafından kurulan Yüksek Adalet Divanı’nca idama mahkum edildi.

İdam edildi

Sabık Başbakan Adnan menderes, Yassıada’da tutuklu bulunduğu sırada, çeşitli işkencelere maruz kaldı. 17 Eylül 1961 tahinde İmralı Ada’da idam edildi.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.